Do’stlik haqida maqollar — eng sara xalq maqollari
Do‘stlik — insoniylikning eng go‘zal fazilatlaridan biri. O‘zbek xalqi chin do‘st bilan sohta do‘stni, sadoqat bilan xiyonatni maqollarda aniq farqlagan. Quyida do‘stlik haqidagi eng sara xalq maqollari ma’nosi bilan.
«Do‘st boshga boqar, dushman — oyoqqa.»
Ma’nosi: Chin do‘st sening qadr-qimmatingni, sha’ningni o‘ylaydi; dushman esa faqat kamchiligingni qidiradi.
«Do‘st — do‘stning oynasi.»
Ma’nosi: Do‘st sendagi kamchilikni oynadek ro‘y-rost ko‘rsatadi va to‘g‘ri yo‘lga boshlaydi.
«Do‘st og‘ir kunda bilinar.»
Ma’nosi: Haqiqiy do‘st rohat kunda emas, balki qiyin, og‘ir damda sinaladi va tanilidi.
«Do‘sting bo‘lsa, bog‘ing chaman.»
Ma’nosi: Yaqin, sodiq do‘sting bo‘lsa, hayoting gulzordek obod va mazmunli bo‘ladi.
«Yaxshi do‘st yuz qarindoshdan yaxshi.»
Ma’nosi: Vafodor bir do‘st ba’zan ko‘plab qarindoshdan ko‘ra ko‘proq asqotadi.
«Do‘st ming bo‘lsa ham oz, dushman bir bo‘lsa ham ko‘p.»
Ma’nosi: Do‘st qancha ko‘p bo‘lsa shuncha yaxshi; dushman esa bittasi ham ortiqcha.
«Daraxt — ildizi bilan, odam — do‘stlari bilan.»
Ma’nosi: Daraxtga ildiz quvvat bergani kabi, insonga ham kuch-quvvatni sodiq do‘stlari beradi.
«Do‘stlik — barcha boylikdan afzal.»
Ma’nosi: Chin do‘stlik har qanday mol-dunyodan qimmatliroq ne’matdir.
«Pul orttirma, do‘st orttir.»
Ma’nosi: Mol-dunyo yig‘ishdan ko‘ra sodiq do‘stlar orttirish insonga ko‘proq foyda keltiradi.
«Do‘st achitib gapirar, dushman — kulib.»
Ma’nosi: Chin do‘st haqiqatni, achchiq bo‘lsa ham, yuzingga aytadi; dushman esa yaltoqlanib aldaydi.
«Chin do‘st tug‘ishganing bilan teng.»
Ma’nosi: Sadoqatli do‘st qadr-qimmat jihatidan tug‘ishgan aka-ukadan qolishmaydi.
«Do‘stsiz boshim — tuzsiz oshim.»
Ma’nosi: Do‘sti yo‘q inson — tuzsiz taomdek: hayoti mazasiz va huvillab qoladi.
«Do‘st yuzidan bilinar, dushman — izidan.»
Ma’nosi: Do‘stni ochiq yuzidan tanisang, dushmanni qoldirgan ziyonli izidan bilib olasan.
«Yomon do‘stdan qirda yotgan tosh yaxshi.»
Ma’nosi: Ziyon keltiradigan yomon do‘stdan ko‘ra, befoyda tosh ham afzal.
«Dushmaningdan qo‘rqma, munofiqdan qo‘rq.»
Ma’nosi: Oshkora dushmandan ko‘ra, do‘st qiyofasidagi ikkiyuzlamachi odam xavfliroqdir.
Qiziqarli faktlar
- O‘zbek xalq maqollarining aksariyati muallifi noma’lum — ular xalq donoligining mahsuli.
- Maqollar ixcham va qofiyali bo‘lgani uchun oson yodda qoladi.
- Maqol va matal — xalq og‘zaki ijodining alohida janri.
Aloqador mavzular
Maqollar manbasi: Ziyouz.com — «O‘zbek xalq maqollari». Matnlar imlo jihatidan tekshirilgan, ma’no izohlari tahririyat tomonidan qo‘shilgan.
